Ở nhà thì giữ ngày chay dễ vì bếp nhà nấu theo lịch của mình.
Đi làm xa thì khác hẳn: bữa trưa do người khác nấu, và ngày chay của mình không nằm trong lịch của ai.
Chuẩn bị từ hôm trước
Xem trước tháng này rơi vào ngày nào. Đánh dấu trong máy.
Đặt nhắc trước một ngày. Để kịp chuẩn bị.
Nấu sẵn từ tối. Cất ngăn mát.
Nấu món để được. Kho, chiên khô, xôi.
Tránh món nhiều nước. Đổ trong cặp lồng.
Chia sẵn từng phần. Sáng chỉ việc lấy.
Để cặp lồng ra chỗ dễ thấy. Sáng vội thì khỏi quên.
Mang thêm một phần khô dự phòng. Bánh, đậu phộng rang.
Trữ vài gói mì chay ở chỗ làm. Cứu cánh.
Trữ một hũ muối mè nhỏ. Ăn với cơm trắng cũng xong.
Biết trước quanh chỗ làm có chỗ nào bán chay. Tìm hiểu lúc rảnh.
Lưu địa chỉ lại. Khỏi tìm vội.
Hỏi đồng nghiệp cũng ăn chay. Họ biết chỗ.
Phần lớn khó khăn của việc giữ ngày chay khi đi làm được giải quyết từ tối hôm trước chứ không phải vào buổi trưa hôm đó. Giải quyết từ tối hôm trước.
Ăn ở quán
Hỏi rõ món có nêm nước mắm không. Câu quan trọng nhất.
Hỏi cả mắm ruốc và mắm nêm. Nhiều món quê có.
Hỏi nước dùng nấu bằng gì. Nhiều nước dùng không phải chay.
Hỏi món xào có dùng chung chảo không. Tuỳ mức mình giữ.
Hỏi nhẹ nhàng. Người bán đang bận.
Không hỏi dồn dập giữa giờ đông. Chọn lúc vắng hơn.
Cơm với rau luộc và đậu hũ là phương án an toàn. Quán nào cũng có.
Quán chay thì đỡ phải hỏi. Nhưng vẫn hỏi nếu mình kiêng ngũ vị tân.
Nói rõ nếu kiêng hành tỏi. Hành, hẹ, tỏi, kiệu và hưng cừ.
Ai dị ứng thì phải nói rõ. Đó là chuyện an toàn, khác chuyện kiêng.
Không đòi hỏi quá nhiều. Quán không phải bếp nhà.
Cảm ơn khi người bán chịu khó làm riêng. Việc nhỏ mà quý.
Lỡ ăn nhầm thì thôi. Không làm ầm lên.
Câu hỏi hiệu quả nhất ở quán không phải có món chay không mà là món này nêm bằng gì, vì mắm ẩn trong món mới là chỗ hay sai. Hỏi nêm bằng gì.
Cơm công ty và ăn cùng đồng nghiệp
Báo nhà bếp từ trước. Nếu công ty có suất riêng.
Báo sớm chứ đừng báo sát giờ. Bếp còn liệu.
Báo cả ngày nào trong tháng. Cho cả tháng luôn.
Không có suất chay thì mang cơm. Chủ động hơn.
Ăn cùng bàn với mọi người. Đừng tách ra.
Không giải thích dài dòng. Nói ngắn là đủ.
Không chê món của đồng nghiệp. Không nên.
Không giảng đạo lý ở bàn ăn. Rất mất vui.
Ai hỏi thì trả lời bình thường. Chuyện riêng nhưng không phải bí mật.
Không để người khác thấy khó xử khi mời mình. Nói trước là cách tốt nhất.
Đi liên hoan thì báo trước. Chỗ đặt còn liệu.
Không uống rượu bia nếu mình không muốn. Và không ai được ép.
Đề nghị chọn quán có món chay. Nếu mình là người đặt.
Giữ ngày chay ở nơi làm việc êm hay không phụ thuộc vào việc nói trước, vì không ai khó chịu với điều họ đã biết từ đầu. Nói trước thì êm.
Khi kẹt, không có gì để ăn
Cơm trắng với muối mè là đủ một bữa. Phương án cuối.
Bánh mì không với chuối. Cũng qua được.
Mì gói chay nếu có sẵn. Thêm rau nếu mua được.
Trái cây và sữa hạt. Nhẹ bụng.
Đậu phộng rang và bánh khô. Có sẵn trong ngăn bàn.
Không bỏ bữa. Bỏ bữa hại hơn là ăn đơn giản.
Người có bệnh dạ dày thì càng không được bỏ bữa. Hỏi bác sĩ nếu hay đau.
Người có bệnh nền phải ăn đúng giờ. Theo lời bác sĩ.
Không để đói tới mức chóng mặt. Ăn tạm cái gì đó.
Lỡ một kỳ thì làm tiếp kỳ sau. Không tự trách.
Thưa lại tại thánh thất nếu thấy cần. Nơi đó hướng dẫn cho đúng.
Ghi lại hôm đó thiếu gì. Lần sau chuẩn bị.
Sức khoẻ vẫn là ưu tiên. Không đánh đổi.
Một bữa ăn đơn giản vẫn tốt hơn một bữa bỏ qua, nên khi kẹt thì cứ ăn cái gì đó rồi tính tiếp. Đừng bỏ bữa.
Người xa quê giữ nếp nhà
Hỏi người nhà ngày nào là ngày chay. Ghi lại cho cả năm.
Gọi về hỏi cách nấu món cũ. Người lớn thường vui khi được hỏi.
Ghi lại cách nấu. Kẻo quên.
Nấu lại vài lần cho quen tay. Rồi mới nhớ được.
Tìm nguyên liệu thay thế ở nơi mình sống. Không có đúng thì tìm gần đúng.
Không tiếc khi vị chưa giống hệt. Gần là được.
Rủ bạn cùng quê nấu chung. Vui hơn và đỡ công.
Về quê thì mang đồ khô lên. Nấm, mè, đậu.
Gọi về báo hôm nay mình có giữ. Người nhà vui.
Không biến việc giữ chay thành áp lực. Nhẹ nhàng thì bền.
Không so với người khác. Mỗi người một hoàn cảnh.
Dạy con cái ở xa biết ngày chay của nhà. Giữ được sợi dây.
Về quê đúng dịp lễ nếu thu xếp được. Dịp hiếm.
Với người xa quê thì giữ ngày chay không chỉ là chuyện ăn uống mà còn là cách giữ liên lạc với nếp nhà mình. Giữ nếp là giữ liên lạc.
Lỗi hay gặp
Không xem trước ngày nào trong tháng. Tới hôm đó mới nhớ.
Không chuẩn bị từ tối hôm trước. Sáng vội là hỏng.
Mang món nhiều nước. Đổ trong cặp lồng.
Quên cặp lồng ở nhà. Để ra chỗ dễ thấy.
Không trữ gì ở chỗ làm. Kẹt là nhịn.
Chỉ hỏi có món chay không. Phải hỏi nêm bằng gì.
Quên hỏi nước dùng nấu bằng gì. Chỗ hay sai nhất.
Báo nhà bếp sát giờ. Bếp không kịp.
Không báo trước khi đi liên hoan. Tới nơi mới lúng túng.
Tách ra ngồi riêng. Không cần thiết.
Giảng đạo lý ở bàn ăn. Rất mất vui.
Bỏ bữa cho xong. Hại sức khoẻ.
Tự trách khi lỡ một kỳ. Kỳ sau làm tiếp.
Giữ ngày chay khi đi làm xa là chuyện làm được, và cái quyết định không phải ý chí mà là hai việc rất nhỏ: xem lịch trước và chuẩn bị từ tối. Xem lịch và chuẩn bị trước.
